راههاى كاروانى كه اين مناطق را به فلسطين و سوريه وصل مىكرد باعث ايجاد مراكز تجارى و استراحت در عربستان شده‌اند كه نمونه آن الاولا ( دادان قديم ) و تيمه است . منابع باستانى بيانگر تداوم تجارت در دوران هلنى و رومى به هنگامى است كه عربستان توسط نبطيها اداره مىشد . نبطيها در يك دره واقع در 300 كيلومترى جدهء فعلى يك شهر تجارى ايجاد كرده بودند كه اكنون به آن مدينه صالح گفته مىشود و همنام با پيغمبرى است كه بر اساس قرآن خداوند وى را فرستاد تا مردم اين منطقه را به راه راست هدايت كند . مدينه صالح با خانه‌ها و مقابرى كه در سنگها و كوهها تراشيده شده بود و منظره وحشى اطراف آن ، يك تابلوى نقاشى و يك اثر بسيار مهم تاريخى و باستانى است . اولين بررسيهاى علمى باستان‌شناسى در عربستان توسط گروهى از باستان شناسان اداره باستان‌شناسى عربستان در سال 1975 به پايان رسيد كه باعث شناسايى بيشتر عربستان قديم شد . هم اكنون موزهء ملّى باستان‌شناسى و مردم‌شناسى در رياض آثار باستانى كشف‌شده را در معرض ديد علاقه‌مندان قرار داده است . « 1 » مراسم حج و توبهء عملى فرشتگان و آدم در مكه وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً قالُوا : أَ تَجْعَلُ فِيها مَنْ يُفْسِدُ فِيها وَ يَسْفِكُ الدِّماءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ ؟ قالَ إِنِّي أَعْلَمُ ما لا تَعْلَمُونَ . « 2 » و آنگاه كه پروردگارت به فرشتگان گفت : من قراردهندهء خليفه‌اى در زمين هستم . فرشتگان گفتند : آيا در زمين كسى را قرار مىدهى كه در آن فساد كند و خونريزى ؟ در صورتى كه ، ما با حمد تو تسبيح ( و نماز ) به جا

--> ( 1 ) وزارت اطلاعات ، رياض ، پادشاهى عربستان سعودى . ( 2 ) . بقره : 30 .